Hüseyin Borman

Lipödem (Lipoedema, Lipedema)

Lipödem, özellikle alt ekstremitelerde anormal subkutan yağ dokusu artışı ile karakterize kronik ve ilerleyici bir yağ doku bozukluğudur. Alt ve üst ekstremitelerdeki şişlik simetrik ve genellikle ağrılıdır. Hormonların ve genetik yatkınlığın lipödem gelişiminde etkili olduğu düşünülmektedir. Lipödemin farkındalık azlığı ve tanısal belirsizlikler nedeniyle çoğu zaman tanı konulamamaktadır. Yine sıklıkla obezite ve lenfödem olarak değerlendirilebilmektedir. Obez ya da fazla kilolu olduğu söylenen lipödem hastaları sıkı diyet ve egzersize yönlendirilmekte fakat kilo kaybı lipödemli olmayan dokular olan üst ekstremite ve gövdeden olmaktadır. Bu durum vücuttaki orantısız yağ dağılımını azaltmamakla birlikte hastalarda başarısızlık hissi oluşturmaktadır. Kilo artış durumu ilk önce lipödematoz dokuyu etkileme eğilimindedir. Lipödemde sıvı ve yağ dokusunun birikmesi hareketleri etkilemektedir.

Lipödem gelişimi, genellikle bilateral ve simetrik olarak kalçalardan başlayarak bacaklara doğru uzanım göstermektedir. Lipödemde ayaklar etkilenmemiş olup özellikle obeziteyle ayrımda önem taşımaktadır. Normal ve anormal dokunun oluşturduğu geçiş yeri ayak bileği hizasında belirginleşir. Lipödem yağ dağılımına bağlı olarak 5 tipe ayrılmaktadır. Bazı hastalar birden fazla tipe uygun olabilmektedir. Genellikle üst ekstremiteler hastalığın ileri dönemlerine kadar korunma eğilimindedir. Lipödemin diğer klinik özellikleri, ayakta artan ve elevasyonla azalan gode bırakmayan ya da hafif bırakan ödemdir. Obezite varlığı, lipödemin ve semptomlarının klinik seyrini arttırabilir.

4 Evre

Evre 1: Deri yüzeyi normaldir, yağ dokusu artmıştır, yumuşaktır, küçük nodüller içerebilir.

Evre 2: Daha geniş yağ kütlesi bulunmaktadır. Subkutan dokuda nodüler değişiklikler, deride portakal kabuğu görüntüsü mevcuttur.

Evre 3: Diz mediali, kalça laterali ve karında simetrik geniş yağ lobülleri, deri katlantıları mevcuttur.

Evre 4: Lenfödemin eşlik ettiği lipödem (lipo-lenfödem) tipidir.

Klinik olarak, yağ dokusunun anormal dağılımı ile karakterize olan lipödem durumunda kollar, bacaklar ve gövde arasında belirgin bir orantısızlık ortaya çıkmaktadır. Bu orantısızlık, deri-altı yağ dokusunda asimetrik bir görünüm ile vücut yağ dokusunda bölgesel artış, yağ hücrelerinin hipertrofisi ve hiperplazisinin bir sonucu olarak değerlendirilmektedir.

Obezitenin, lipödemde büyük bir faktör olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle, temel hedef, obezitenin önlenmesi ve ağırlık kontrolünün sağlanmasıdır. Lipödem tedavisinde vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yanı sıra egzersizin de katkı sağlayacağı belirtilmektedir. Depo edilmiş olan yağların harcanması, vücut kas kütlesinin arttırılması ve sonuçta da lipödem oluşumunun veya ilerlemesinin engellemesi açısından yararlı olacağı düşünülmektedir.

Lipödemin, en çok kadınları etkileyen, ilerleyici bir hastalık olduğu, lipödemin başlangıcının, genellikle ergenlik, hamilelik veya menopoz gibi bir hormonal değişim süreci sırasında görüldüğü bir gerçektir.

Vücut ağırlığının normal aralıkta olup olmadığı sadece beden kütle indeksiyle belirlenmemeli, ayrıca vücut bileşimi de göz önüne alınmalıdır. Vücut ağırlığını oluşturan bileşenlerden kas kütlesi ağırlığı fazla olan bireyler fazla kilolu sınıfına sokulmamalıdırlar. Vücut ağırlığı, kemik, kas, organlar, vücut sıvıları ve adipoz doku ağırlıklarının toplamıdır. Karışık mekanizmalardaki anormallikler, vücut ağırlığında dalgalanmalara neden olabilmektedir.

Kadınlarda, esansiyal yağ daha fazladır çünkü vücut yağları kadınlarda memelerde, pelvik bölgede ve uylukta bulunmakta ve üreme işlevini desteklemektedir. Depo yağ temel olarak trigliseritler olarak adipoz dokuda enerji rezervi olarak rol oynarlar. Bu yağ deri altında birikir ve iç organları sararak travmadan korur. Depo yağlar ise genellikle yağ hücrelerinde harcanmak için depolanmaktadır.

Adipoz dokular tüm vücutta temel olarak deri altında ve karın içinde bulunmaktadır.

Hiperplazi (hücre sayısında artış) bebeklerde ve adölesanlarda normal büyüme esnasında olurken, Hipertrofi (hücre boyutunun artışı) yağ hücresi her yaşta genişleme artışı gösterebilir.

Tip 1 ve 3. evre
Tip 2 ve 2. evre
Tip 2 ve 3.evre
Tip 2 ve 3.evre

Kombine Tedavi

  • Diyet
  • Egzersiz
  • Liposuction (liposakşın)
  • Doku çıkarılması (eksizyonu)
  • Kompresyon
  • Masaj